KONTAKTY MIĘDZY ŚWIATEM ZACHODU A ISLAMEM W XVI WIEKU

W ciągu wieku XV i XVI zasadnicza część świata muzułmańskiego została włączona do trzech wielkich imperiów, a mianowicie do imperium osmańskiego, safawidzkiego i Wielkich Mongołów. Wszystkie kraje w których używano języka arabskiego, z wyjątkiem części Arabii, Sudanu i Maroka, znalazły się w granicach imperium osmańskiego ze stolicą w Stambule. Poza tym imperium osmańskie obejmowało Anatolię oraz Europę południowo-wschodnią. Językiem panującego rodu i elity administracyjnej, wywodzącej się w głównej mierze z nawróconych na islam mieszkańców Bałkanów i Kaukazu, był turecki.  

CZARNA WOJNA NA ZIEMI VAN DIEMENA

7 maja 1876 w wieku lat 73 zmarła Truganini, ostatnia Aborygenka z Tasmanii. Jej matka została zasztyletowana przez Europejczyka; siostrę porwali Europejczycy; niedoszłego męża utopiło dwoje Europejczyków (stało się to w jej obecności, po czym mordercy zgwałcili ją). Osobiste cierpienia Truganini oddają tragedię wszystkich Tasmańskich Aborygenów. Nawet po śmierci nie zaznała spokoju – ciało po pochówku zostało ekshumowane, szkielet połączono drutami, włożono do pudła i przez dziesiątki lat pokazywano w muzeum. W 1976, sto lat po śmierci, wbrew sprzeciwom muzeum, szkielet został skremowany, a prochy rozproszone nad oceanem.

ZBÓJ LOKALNY NED KELLY

Ned Kelly był draniem - kradł bydło i konie, rabował banki, zabijał z zimną krwią, przez 10 lat dowodził bandą sobie podobnych rzezimieszków. Jakimś cudem osobnik ten stał się ikoną kultury, ma swoje muzeum, nakręcono o nim kilka filmów (w roku 1970 zagrał tą postać Mick Jagger), w języku funkcjonuje powiedzenie „as game as Ned Kelly”, co znaczy brawurowo i bez obaw stawiać czoła kłopotom. W Australii jest odpowiednikiem Robin Hooda czy też naszego Janosika, mimo tego że nie rabował wyłącznie bogaczy - po prawdzie zdarzyło mu się rabować biedaków, brutalnie grożąc im przy tym.

DZIEŃ ANZAC

Australia stała się narodem wraz z podpisaniem konstytucji w Exhibition Building w Melbourne 1 stycznia roku 1901. Nieco ponad 10 lat później zaczął się zamęt w Europie; ten o którym pisano:

- A to zabili nam Ferdynanda – rzekła posługaczka do pana Szwejka (…)

- Którego Ferdynanda, pani Müllerowo – zapytał Szwejk nie przestając masować kolan. – Ja znam dwóch Ferdynandów: jeden jest posługaczem u drogisty Pruszy i przez pomyłkę wypił tam razu pewnego jakieś smarowanie na porost włosów, a potem znam jeszcze Ferdynanda Kokoszkę, tego, co zbiera psie gówienka. Obu nie ma co żałować.

- Ależ, proszę pana, pana arcyksięcia Ferdynanda, tego z Konopisztu, tego tłustego, pobożnego.

POTOMKOWIE ZESŁAŃCÓW

Jeszcze nie tak dawno temu Australijczyk w Londynie mógł się spotkać z pogardliwym uśmieszkiem i uwagami na temat swych przodków-kryminalistów. Pewnie dlatego wśród Australijczyków rodziły się mity o "niewinnych" wysyłanych kolonizować Nową Południową Walię, czy też o romantycznych Irlandzkich rewolucjonistach karanych zsyłką.

Tego rodzaju opinie były głoszone nawet przez niedouczonych historyków (albo tych fałszujących historię). Na ten przykład Arnold Wood zadał retoryczne pytanie: "Czyż nie jest faktem, że ohydni kryminaliści byli traceni w Anglii, podczas gdy ich niewinne ofiary tworzyły Australijską demokrację?"

DZIEŃ AUSTRALII

26 stycznia Australijczycy celebrują swoje święto państwowe - Dzień Australii. Dzień ten upamiętnia początek kolonizacji kontynentu przez Brytyjczyków.

Pierwsza flotylla, która przytransportowała skazańców składała się z jedenastu statków; były wśród nich tylko dwa okręty wojenne, reszta to przystosowane okręty handlowe. Flotylla transportowała 1500 osób - oficerów, marynarzy oraz skazańców - mężczyzn, kobiety i dzieci.

Dowódcą został Arthur Philip  - człowiek prostolinijny i odpowiedzialny, ale bez charyzmy, wyobraźni, czy talentów politycznych.

KSIĘSTWO HUTT RIVER

Pewnego pięknego październikowego dnia roku pańskiego 1969 farmer australijski Leonard George Casley wkurzył się nie na żarty. Z równowagi wyprowadziło go znaczne zredukowanie przez gubernatora Zachodniej Australii ilości kupowanej od niego pszenicy (funkcję gubernatora sprawował wówczas były profesjonalny gracz rugby i były oficer brytyjskiej armii Sir Douglas Anthony Kendrew). Cztery tysiące hektarów obsiane i gotowe do zbiorów, a według nowego rozporządzenia może on sprzedać pszenicę z hektarów czterdziestu! Rozbój w biały dzień i na prostej drodze, toż to zaledwie 1% zbiorów. Przyznacie zapewne, że irytacja rolnika Leonarda miała słuszne podstawy. 

LUDZIE NOONGAR

Jesteśmy w gościnie u ludzi Noongar. To pierwsi mieszkańcy południowo-zachodniego zakątka kontynentu. Narysujcie kreskę łączącą Geraldton na wybrzeżu zachodnim oraz Esperance na południowym, a otrzymacie granicę ich kraju. Najstarsze ślady ich bytności w regionie pochodzą sprzed 47 tysięcy lat, ze wzgórz Devil's Lair, nieopodal rzeki Margaret.

Noongar (w tłumaczeniu człowiek, czy też istota ludzka) to wspólnota porozumiewająca się tym samym językiem i przywiązana do swego kawałka świata. Centralną postacią wierzeń ludu Noongar jest Tęczowy Wąż (Waagle), opiekujący się dobrem w tej części świata najcenniejszym - wodą. Ludzie Noongar wierzą, że Waagle daje życie i żywność, a w zamian ludzie dbają o ziemię. Dlatego ziemia (boojar) jest bardzo ważna. Każde plemię ma własny kaleep, czyli ulubione miejsce obozowania.

MIASTO CIEMNOŚCI

To będzie króciutka historia skrawka ziemi (120m x 210m) na terenie dzisiejszego Hong Kongu...

Od dawien dawna było to strategicznie ważne miejsce dla Chin. Za czasów Dynastii Song (960-1279) ustanowiono tu przyczółek skąd kontrolowano handel solą. W roku 1668 miejsce zostało ufortyfikowane, stacjonowało tu 30 strażników. W 1842 roku, po Pierwszej Wojnie Opiumowej, wyspa Hong Kong w wyniku traktatu Nanjing została oddana w ręce Anglików. Wówczas ranga miejsca jeszcze wzrosła - wyspa była tuż za miedzą, stąd obserwowano co też Brytyjczycy tamże wyprawiali. Miejsce otoczono potężnym murem, a 6 wież strażniczych i 4 bramy dopełniały całości.

GUAN YU

Jest jedną z najważniejszych Chińskich postaci w historii, jego prawdziwe życie ustąpiło miejsca zmityzowanej wersji, którą możemy odnaleźć chociażby w powieści historycznej "Romans Trzech Królestw", a jego uczynki i walory moralne przekazywane było z pokolenia na pokolenie w wyidealizowanej wersji.

Guan Gong. Uosobienie lojalności i prawości.

MAKAU

Makau to drugi obok Hong Kongu Specjalny Region Administracyjny. Chiny dbają tylko o obronę terytorium i politykę zagraniczną. Małe Makau (28 kilometrów kwadratowych powierzchni i około pół miliona mieszkańców) ma odrębny system prawny, administracyjny i gospodarczy. Utrzymuje własną policję. Waluta Makau jest pataka, kurs jest ustalany w stosunku do dolara z Hong Kongu (kurs jeden do jednego). Dolar hongkoński jest tu wszędzie przyjmowany i stanowi 50% pieniędzy w obiegu.

Aby dostać się do Makau do wyboru mamy prom (kursuje co 15-30 minut, rejs trwa około godziny, cena 130-275HKD) lub śmigłowiec (cena 2900 HKD za przelot). W tym roku mają się rozpocząć prace nad mosto-kanałem o długości 29,6 kilometra. Ma on połączyć oba miasta, według planu będzie to autostrada z trzema liniami ruchu po każdej stronie. Nieśmiało mówi się o ukończeniu projektu w roku 2015.

KRWAWA NIEDZIELA

21 listopada 1920 roku miał się odbyć w Dublinie mecz futbolu gealickiego między drużynami Tipperary i Dublina. W noc poprzedzającą mecz lider IRA Michael Collins rozkazał zlikwidowanie "Cairo Gang" - 14 Brytyjczyków infiltrujących jego organizacje.

Podobno Brytyjczycy rzucali moneta próbując rozstrzygnąć czy maja w odwecie dokonać serii zabójstw na O'Connell Street (ulica w sercu Dublina), czy na Croke Parku (stadion sportów gaelickich, o którym kiedyś wspominałem).

BITWA NAD RZEKĄ BOYNE

12 lipca 1690 tuż za miastem Drogheda na wschodnim wybrzeżu Irlandii miała miejsce bitwa nad rzeką Boyne.

W dużym uproszczeniu można by rzec, że było to starcie pomiędzy protestantami i katolikami w Irlandii. Dla zwolenników katolickiego Jakuba (Jakobitów) próbującego odzyskać trony w Anglii i Szkocji oraz przywrócić dynastię Stuartów na brytyjskich tronach, była to walka o niepodległość Irlandii, religijną tolerancję dla Katolicyzmu oraz o odzyskanie utraconych majątków. Irlandzkie wyższe klasy utraciły większość swych posiadłości za czasów Cromwella. Utracili prawo wyznawania swojej religii oraz prawo do zasiadania w irlandzkim parlamencie. Dla nich panowanie katolickiego króla Jakuba było środkiem do odzyskania swych praw i majątków oraz zabezpieczeniem autonomii Irlandii od angielskiego parlamentu.